سلام
مطالبی که در این پست نوشته میشود ، نتیجه بحث در وبلاگ گروهی معلمان ریاضی راهنمایی بود که به نظر میرسید برای بحث بیشتر و بهتر به این مکان منتقل شوند.
- میلاد افشین منش
بدیهیست که یکی از ابزارها و متدهای نوین در آموزش، استفاده از IT و ICT است که گاهی در حد یک ابزار و گاهی فراتر از آن و در حد یک بستر بدان نگریسته می شود.
شک و تردیدی در مورد قابلیت های فراوان آن نسبت به ابزارها و متدهای قبلی و البته مضرات جدید آن وجود ندارد. اما چنانچه با آگاهی و بینش روشن و هدفمند بکار گرفته شود، می تواند با بیشترین فایده ها دارای کمترین مضرات هم باشد.
در جامعه اکنون ما دست اندرکاران تهیه نرم افزارهای آموزشی، اکثراً مهندسین نرم افزار و متخصصین گرافیک و انیمیشن هستند که بهره چندانی از تجربیات تدریس در کلاس درس دانش آموزی را نداشته و صرفاً بهره های مادی و بازار آشفته نرم افزارهای آموزشی، مسبب رو آوردن آنها به این مقوله شده است. علاوه بر این، متاسفانه غالب معلمان باتجربه و ذیقیمت ما نیز با مقوله نرم افزار و IT و شبکه بیگانه بوده و روش سنتی را بر روشهای جدید ترجیح می دهند و در برخی موارد به مقابله با متدهای جدید می پردازند.
در این میان، معلمی که تجربه های ارزشمند آموزشی را دارا بوده و دستی در مقوله نرم افزارها، انیمیشن ها و تکنولوژی اطلاعات داشته باشد، به عقیده اینجانب واقعاً کیمیاست...
منتظر ادامه بحث از سوی شما هستم!
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۲- راستگو
سلام
بگذارید از اول براتون بگم ! راستش بحث از اونجایی شروع شد که در دو سه پست قبل تر آقای افشین منش از مزایای استفاده از IT در آموزش گفتند واشاره کردند به دو وبژگی این نوع آموزش"یادگیری مستقل ،وتوجه به مهارت های فردی" وابهام اون
ببینید
یکی از خطا هایی که خیلی از تولید کنندگان محتوای آموزشی دارند مرتکب می شوند تبدیل آموزش سنتی با همون مشخصات به آموزش الکترونیکیه!یعنی روش سخنرانی تیدیل شده به پاور پوینت همراه با فایل صوتی! این یعنی هیچ تفاوتی بین روش سنتی وروش جدید نیست یه جز اینکه در یکی دو جلسه اول به دلیل تنوع وجلوه ای که داره جذاب تره !وصد البته پر هزینه تر!
اجازه بدید با یه مثال حرفهامو شروع کنم. شمابه این آدرس برید
آموزش" عوامل موثر بر سرعت واکنش " در قالب یک فلش ولی فعال !!!یعنی یادگیرنده باید خودش مقادیر ماده وشرایط محیطی مثل دما را تعیین کنه نهابتا با فشار دادن دکمه استارت نتیجه را ببینه!در همین حالت با فعال کردن تایمر طراحی شده تاثیر هرکدام از عوامل را بر سرعت انجام واکنش ببیند.
پس یادگیری مستقل اتفاق می افته از طرفی نرم افزار طوری طراحی شده که هرشخص خودش باید با اون سرو کله بزنه ونتیجه بگیره
ومهم تر از اون به دانش آموز اجازه داده می شه در محدوده وسیعی از داده ها بدون هیچ خطری مقادیر مختلف را آزمابش کند.انگبزه تکرار ابنجا کنجکاوی است نه دوره وتکرار ومرور، گرچه نتیجه همان است؛ یادگیری بهتر وبیشتر!!!
در این بحث پیش نیاز خاصی مورد نیاز نبود ولی در مباحثی که نیازمندیم به اینکه دانش آموز مطالبی را از قبل بداند دقیقا ارزشیابی تشخیصی بدون اینکه حالت ارزشیابی داشته باشد انجام می شود .بگذارید یه جور دیگه بگم مثلا در بحث پیل الکتروشیمیایی دانش آموز برای اینکه قادر باشد دستگاه را راه بیندازد وجریان را ببیند ناگزیر از انتخاب مواد است وحتما باید بتواند از روی جدول E0 عناصر را انتخاب کند وحالا حتی اگر درسش را نخوانده باشد با چند بار تکرار وکنجکاوی ومراجعه به راحتی مطلب پبش نیاز را به خاطر می آورد.ببینید در روش های آموزشی جدید هدف ما بر خلاف گذشته مچ گیری نیست.علاقه مندی وآموزش است.وبه این ترتیب است که مهارت های فردی اون افزایش پیدا می کند.
نمی دانم چقدر توانستم منظورمو واضح بیان کنم .عذر خواهی می کنم از اینکه از مثال های شیمیایی دارم استفاده می کنم. اگر دوستان دیگه نمونه های مشابهی در رشته های دیگه بیارند خیلی عالی می شه وبیشتر می شه روش بحث کرد.وچقدر خوبه که به جز من وآقای افشین منش بقیه هم در بحث شرکت کنند.
3 ) عبدالحمید پهلوزاده
من حرف آقای افشین منش را مبنی بر اینکه :
1 ) تولید کنندگان نرم افزار در کشور ، تجربه ای از کلاس درس ندارند وبه پیروی آن مفهموم ایجاد تعامل.
2 ) معلم ها نیز از سواد ایجاد نرم افزار کم آگاهند.
همچنین صحبت های خانم راستگو که اشاره نمودند :
استفاده ی کنونی ما از فناوری اطلاعات به منظور استفاده در آموزش تنها موجب شده محتوای مطالب ار حقیقی به مجازی تغییر شکل داده بشه بدون ایجاد تعامل ! را قبول دارم
امیدوارم که درست متوجه منطور شده باشم . ولی :
و اما ما برای برون رفت از این حالت چه وظیفه ای به عهده داریم .
ما برای استفاده صحیح از فناوری به منظور ایجاد زمینه مناسب برای یادگیری مستقل و تعاملی نیاز به یک سری محتوای الکترونیکی داریم که مطابق با محتوای کتب درسی باشد . برای تولید این محتوا یا باید مهندسین وطراحان محتوای آموزشی را با مفهموم تعامل آشنا کنیم یا اینکه معلم ها در امر تهیه و تولید نرم افزار وارد کنیم .
الف )
مهندسان را با مفهموم تعامل آشنا کرده .برای این منظور باید آ.پ هزینه ای را به منظور ایجاد فهم تعامل (منظور از تعامل ، همه ی اون ویژگی هایی است که یک نرم افزار اموزشی نیاز مند آن است برای یادگیری مستقل) آشنا کند . که یک هزینه ای به اموزش و پرورش تحمیل خواهد شد در بیرون از حیطه خود . که چندان سودمند نخواهد بود . در ضمن اگر هم از سود و زیان آن چشم پوشی کنیم ، آ.پ در تربیت نیروی کارامد و قادر به استفاده از توانایی های روز در آموزش دچار ضعف می باشد . و لذا آشنا نمودن طراحان آموزشی با نیاز های ما که باید در محتوای الکترونیکی رعایت شود چندان منطقی به نظر نمیرسد.
ب )
تولید محتوای الکترونیکی توسط معلمان (افراد آشنا به نیاز هایی که یک نرم افزار آموزشی باید داشته باشد).با توجه به صحبت های آقای افشین منش که تعداد این افراد اندک است .حال اگر همان تعداد اندک نیز شروع به ایجاد چنین نرم افزار هایی کنند مفید واقع خواهند شد . من این دسته از معلم ها را به دو دسته تقسیم میکنم . دسته اول کسانی که درد آ.پ دارند و دسته دوم کسانی که از این چنین دردی آسوده اند.و ما باید چشم به گروه اول ببندیم که طبیعتا تعداد بسیار اندکی خواهند بود . یعنی چاره این است که مجبور به شکست باشیم ؟ خیر . اینجاست که باید مسئولین آ.پ که برای این چنین فعالیت هایی ارزش قائل شود .
البته چنی پیش توی سایت شبکه رشد دیدم که اقدام به درج مناقصه خرید محتوای الکترونیکی کرده بودند . البته مخاطبشون هم شرکت های تولید نرم افزار و پایشگاه اطلاعاتی بود و یه مناقصه دیگه هم معلمین و دانشجویان تربیت معلم و ....../ سایت رشد
یه چیز دیگه :
فرض کن ما با همه مشکلات پیش رو محتوای الکترونیکی مطابق با استادندارد های خاص خودش رو هم در اختیار داشته باشیم . آیا آ.پ در حال حاضر توانایی بکارگیری از این محتوا و استفاده در سطحی وسیع را دارد ؟
و اما یک پیشنهاد :
به نظر من یک مبحث را انتخاب کنیم و همه ، نظری را که نسبت به نحوه ایجاد نرم افزار است در آن اعمال کنیم و بعد از ایجاد چنین محتوایی بیشتر به بحث بنشینیم .
-----------------------------------------------------------------------------------------
راستگو:
سلام
ببینید آقای پهلوزاده تولید محتوای الکترونیکی کار یک نفره نیست بلکه یک کار گروهی است. وعمده ایرادات نرم افزارهای ما هم همین است .برای تهیه وتولید محتوا ما نیازمند یک تیم شامل حدا قل یک مهندس کامپیوتر مسلط به نرم افزارهای متحرک سازی وآشنا به محیط های گرافیکی ،یک برنامه ریز آموزشی،یک کارشناس تکنولوژی آموزشی ویک دبیر مجرب و آشنا به کامپیوتر هستیم.دقت کنید که گفتم حداقل!!!!در بیشتر مواقع اگر بخواهیم یه کار خوب ارائه کنیم خیلی بیشتر از این حرفها مورد نیازه!
************************************
افشین منش
۱) با حرف خانم راستگو موافقم. موفقیت بسیار بالای کاری که تیم آقای داوودی در دفتر تکنولوژی آموزشی انجام داده است بدلیل همکاری نزدیک یک تیم گرافیست و برنامه نویس دلفی با آقای داوودی (دبیر مجرب ریاضی و مولف کتاب و کارشناس آموزشی و آشنا به برنامه نویسی و قابلیت های آن -که چیزهایی رو از روی تخیل خود نگوید که قابل پیاده سازی نباشد-) است.
۲) تا حدودی با کشیده شدن بحث به حیطه عملی موافقم و خروج از صحنه نظریه پردازی را می پسندم.
در مورد استفاده از ابزارهای IT و ICT در آموزش دفتر برنامه ریزی و تالیف کتب درسی، کتابچه ای را ترجمه و منتشر کرده است به نام: «روش های فعال یاددهی یادگیری مبتنی بر IT» که استانداردهای استفاده از IT را از دیدگاه و منظر یونسکو بیان می کند. (من آن را از طریق خانم بخشعلی زاده از اعضای دفتر تالیف گیر آوردم.)
در این کتابچه بعد از بیان استانداردهای لازم به بیان دو نمونه طرح درس برای جغرافیا و شیمی پرداخته است.نکته مهم آن اینست که استفاده از IT در آموزش دارای سه سطح است و ما در حین استفاده باید دائما مراقب این باشیم که در کدام سطح از فعالیت قرار داریم؟
بقول آقای داوودی در خیلی از موارد، معلمینی که سر کلاس از ابزارهای تکنولوژی اطلاعات استفاده میکنند در پی ایجاد جذابیت بیشتر با کمک «مالتی مدیا بودن» یا «متحرک بودن» یا «افکت های یک فایل پاور پوینت» و ... هستند و کمتر بحث تعامل و اهداف ICT در آموزش را دنبال می کنند. (یا عرض معذرت، من دقیقا اینجا یاد پاور پوینت های آقای پهلو زاده افتادم که یک طرفه درس را مطرح می کردم و تعاملی را در آن نمیشد دید. پاور پوینت های هندسه و ...
یعنی صرفا متحرک سازی این اسلایدها بود که بچه ها را جذب می کرد و برایشان جالب بود و در انتقال مفاهیم کار مشخصی انجام نمی داد و حتی از روش فعال فاصله گرفته و بصورت معلم محوری درس را پیش می برد.)
وقتی ما از ابزار IT استفاده می کنیم به نظر من باید به دو مساله توجه کنیم:
۱- حتما و لزوما و الزاما بحث بصورت تعاملی جلو برود (ملاک ارزش گذاری یونسکو برای استفاده بیشتر از آی.تی. در آمورش نیز همین است. هرچه فعالیت و مشارکت دانش آموز بیشتر، سطح فعالیت بالاتر و ارزش کار افزونتر)
۲- اگر قرارست بحث بصورت غیر تعاملی جلو برود باید آن ابزار یا انیمیشن و ... به نحوی باشد که صرفه جویی قابل توجهی در وقت بوجود آورد (مثلا کار ۲ ساعت کلاس را انجام دهد. یا مثل آن انیمیشنی که برای اثبات قضیه فیثاغورس تو وبلاگم گذاشتم یک مفهوم انتزاعی را در ذهن دانش آموز جا بیندازد. دانش آموز دائم حفظ نکند که a2+b2=c2 بی آنکه قلباً به این باور رسیده باشد و یا حداقل برای یکبار این واقعیت را به چشم دیده باشد.
یادم است بعد از تدریس این مطلب توسط معلم هندسه، با آنکه با اشکال مختلف و بسیاری، قضیه فیثاغورس را خواسته بود در ذهن بچه ها جا بیندازد ناموفق بود و وقتی آن انیمیشن را در اختیار بچه ها گذاشتیم، مطلب گویا برایشان مدتهاست حل شده است- و البته با انتقادات دوستان و همکاران، اصلاحات و تغییرات سازنده ای نیز در آن انجام دادیم!)
بطور کلی و به زعم من اگر از خواص IT و ICT استقلال زمانی و مکانی و فراتربردن گستره مرزهای کلاس تا منزل دانش آموزان است باید همواره این ویژگی در ابزارهای ما لحاظ شده باشد...
می کوشم تا بحث نظری اینجا پایان یابد و به نکاتی بپردازیم که برای همه ما در سر کلاس کاربرد عملی داشته باشد.
موفق باشید.
بسمه تعالي
كچوئي:
با سلام خدمت همكاران محترم.
مسلما استفاده به جا از كامپيوتر و اينترنت مي تواند كمك بزرگي در جريان آموزش باشد. البته استفاده صحيح نه صرفا استفاده! نرم افزاري كه شامل خصوصيات تعاملي بودن، پويا بودن و محتواي مناسب باشد،علاوه بر سرعت بخشيدن به جريان آموزش، عمده فعاليت را برعهده دانش آموز قرار مي دهد.همچنين با فراهم كردن امكان جستجو در اينترنت، مي توان دانش آموز را به سمت كسب اطلاعات به طور مستقل هدايت كرد. ( نظارت معلم در اين زمينه مخصوصا در مراحل ابتدائي ضروري است.).
بررسي ويزگيهاي يك نرم افزار مناسب يا نحوه ي استفاده صحيح از اينترنت در جريان آموزش بحثي طولاني را مي طلبد، بنابراين اجازه مي خواهم قبل از ادامه دادن بحث در اين مسير به مشكل بزرگي كه در اين زمينه وجود دارد اشاره اي داشته باشم.
با فرض اينكه نرم افزارهاي مناسبي در دسترس ما وجود داشته باشند و با فرض اينكه با نحوه آموزش استفاده از اينترنت به دانش آموزان آشنا باشيم، آيا مي توانيم به نحوي مطلوب از آنها بهره گيريم؟
در شرايطي كه برخي مدارس ما حتي براي كارهاي ثبتي و دفتري، كامپيوتر در اختيار ندارند و در شرايطي كه از بين دانش آموزان يك كلاس 24 نفره فقط 3 نفر به نحوي به كامپيوتر دسترسي دارند، آيا استفاده از IT و ICT در آموزش به صورتي فراگير آرماني نيست؟
فكر مي كنم حتي جا انداختن مفهوم استفاده از فناوري ارتباطات و اطلاعات براي اكثر معلمان كار بزرگي باشد، وقتي كه مي بينيم همكارانمان استفاده از كامپيوتر در آموزش را در حد تايپ مطلبي چند صفحه اي (حتي بي ارتباط با فعاليت آموزشي خود) معني مي كنند.!!!؟ (يكي از عجايبي كه در طي اين يك سال خدمت آموزشي ام در آموزش و پرورش ديده ام!)
نمي خواهم با بيان اين مطالب بحث را به حاشيه بكشانم اما با توجه به گستردگي بحث شايد بهتر باشد كه آن را از چند جنبه مورد بررسي قرار دهيم. (پيشنهاد مي كنم براي جلوگيري از به هم ريختگي مطالب، مديريت وبلاگ براي هر موضوع مكان مجزائي اختصاص دهند.)
1- اصولا يك نرم افزار خوب چه خصوصياتي بايد داشته باشد؟
2- چگونه مي توان از IT در آموزش استفاده كرد ؟
3- باتوجه به شرايط كنوني آموزش و پرورش و جامعه چه راهكارهايي را براي استفاده معلمان از كامپيوتر واينترنت پيشنهاد مي كنيد؟
در ضمن درمورد نحوه استفاده از اينترنت در كلاس درس كتابي تحت عنوان "استفاده از اينترنت براي غني سازي برنامه هاي درسي" از انتشارات مدرسه وجود دارد كه البته به نظر مي رسد در حال حاضر در كلاس هاي ما قابل اجرا نيست. همكاراني كه دوره تربيت معلم را گذرانده اند حتما با كتاب "رسانه هاي آموزشي براي كلاس درس" آشنا هستند. بد نيست به سه فصل آخر كتاب كه با موضوع مورد بحث ارتباط دارد نگاهي بيندازند. شايد مطالب اين كتاب بتواند جهت گيري هاي خوبي به بحثمان بدهد.
اميدوارم بحث خوبي كه آغاز شده است نتايج خوبي هم داشته باشد. ان شاء الله.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
راستگو:
سلام خانم کچوئی عزیز! همه حرفهای شما قبول ولی بازم همه ی درها بسته نیست.هر کسی هر چقدر که از دستش بر میاد می تونه کار کنه.ببین من یه دبیر شیمی هستم توی یه مرکز پیش دانشگاهی شهر شیراز. مدرسه ما جزو مدارس خوب شیرازه ولی به هر دلیلی که نمی خوام وارد بحثش بشم من امسال حتی یک کامپیوتر هم در دسترس نداشتم. حتی فایل سوالات امتحانی را هم بهم گفتند سی دی تو بده به ما می دیم بیرون برات پرینت بگیرن یا خودت برو بگیر بعدفاکتور بیار .به هر حال عملا من دست خالی بودم.از طرفی بچه های دوره پیش دانشگاهی به شدت در تب و تاب کنکور هستند ووقت کار برای آموزش مفهومی واین حرفها را ندارند.ولی با همه اینها ما توانستیم یه کارهایی بکنیم گر چه کم وضعیف ،این ها نمونه ای از کارهای من وتعدادی از دانش آموزها است البته با استفاده از کامپیوتر های خودمون در خونه هامون !
http://chemtrain.blogfa.com/
http://chemgirls.mihanblog.com/
http://chemtrain.mihanblog.com/
یا چند سال گذشته که من توی روستا بودم واونجا واقعا بچه ها بی خبر بودن از این ابزار ولی بازم می شدیه کارهایی کرد واصلا همون کمبود امکانات منو به فکر ساختن سی دی آموزشی ودان لود آزمایشگاه مجازی از اینترنت وارائه آن برای بچه های روستا انداخت. خوب یه جا هم مثل مدرسه تیز هوشان و مدارس خاص پر از امکاناته به هر حال می خوام بگم که با نبود امکانات می شه کنار اومد ولی اون چیزی که سد اصلی راه ماست، نبود شناخت از ابزارهای آی تی وقابلیت های اونه!
ببین ! معلمین ما دو دسته اند یه عده علاقه مند به این مقوله ویه عده به شدت مخالف با این مقوله
عده ی اول که حتما با تلاش من وشما وهمه ما با این ابزار آشنا خواهند شد واما عده ی دوم که دلیل مخالفتشون به طور عمده ترس ونگرانی از کم شدن نقششون در کلاس هستش هم به مرور زمان مجبورن بپذیرند وتسلیم بشن ولی نگرانی ما اینه که این مرور زمان چقدر طول می کشه؟؟؟؟؟؟؟؟
واقعیت تلخی را که بهش اشاره کردی وجود داره ومعلمین ما بعضا هیچ شناختی از این ابزار ندارند. ولی به نظرم الان بیشتر از اون که بخواهیم وقتمون را برای چرا وچگونگی این مخالفت ها تلف کنیم بهتره اطلاعاتمون را در مورد توانایی های آی تی در بهبود کیفیت بالا ببریم تا بتوانیم با استفاده از آن ها عملا نظر جامعه را عوض کنیم.
به نظرم خود این بحث که از آی تی چگونه می توان در آموزش استفاده کرد خیلی بحث مهم وبی پایانی است چون با خلاقیت ما وبا توجه به شرایط مختلف مدارس هزاران هزار راه برای استفاده از از این ابزار در مدارسمان وجود دارد.حتی همین وبلاگ خودش می تونه به انواع مختلف مورد استفاده قرار بگیره.یه جا وبلاگ گروهی ،یه جا وبلاگ معلم جدا شاگردها هم جدا، یه جاوبلاگ برای گذاشتن نتایج تحقیقات ووو... تشکیل گروه اینترنتی یااستفاده از نرم افزار ویا راههای دیگه ای که اصلا بحثمون شروع شد برای اینکه همین روش ها را بهتر ارزیابی وحلاجی کنیم.
کچوئی:
سلام. من با شما موافقم و کاملا امیدوارم و به خاطر همین هم از همکاران خواستم تا پیشنهادشون رو در مورد عملی شدن استفاده صحیح از این امکانات ارائه بدن. واقعیت هم اینه که خودمون باید با امید به خدا پیشقدم باشیم. من به سهم خودم نه تنها خودم در تلاش برای فعالیت در این زمینه هستم بلکه دوستانم رو هم تشویق می کنم که فعالیت داشته باشند. به هر حال من هم معتقدم هرچند نبایدتلاش رو برای ایجاد امکانات لازم کنار گذاشت اما با همین امکانات هم اگر بخواهیم کار کنیم میتونیم . ان شاالله
+ نوشته شده توسط مدیر وبلاگ(پهلوزاده) در جمعه ششم مرداد 1385 و ساعت
18:38 |
